Strona główna » O instytucie » Aktualności IWP

AKTUALNOŚCI

Zmarła Agnieszka Putowska-Tomaszewska – zasłużony pracownik badawczo-projektowy Instytutu Wzornictwa Przemysłowego

ap.jpg

Agnieszka Putowska-Tomaszewska (1942–2021)

Z głębokim żalem żegnamy zmarłą w dniu 7 stycznia 2021 roku Agnieszkę Putowską-Tomaszewską -  artystkę plastyka, zasłużonego pracownika badawczo-projektowego Zakładu Struktur Użytkowych Instytutu Wzornictwa Przemysłowego (1976-1992).

Urodzona w 1942 roku w Warszawie. Absolwentka Wydziału Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (dyplom z wyróżnieniem w Katedrze Wzornictwa Przemysłowego 1968).
Jeszcze w trakcie studiów, w 1968 roku została zatrudniona na stanowisku konstruktora w Ośrodku Wzornictwa Przemysłowego PTH „Unitech”; równolegle prowadząc liczne prace studialno-projektowe z zakresu architektury i wzornictwa w Zakładach Doświadczalnych ASP oraz prace zlecone z zakresu informacji wizualnej, architektury wnętrz, wystawiennictwa, scenografii lalkowej i in. Z ważniejszych prac warto wymienić: „Zestaw sztućców stołowych i noży kuchennych dla F.W.N. „Gerlach” (1965) [w zespole]; Studium przyszłościowej jednostki mieszkaniowej” ( 1967-69) [ w zespole]; ”Magnetowidy szpulowe dla Zakładów Kasprzaka (1971) [w zespole]; scenografia dla teatru lalek „Guliwer” w Warszawie (1973); „Studium wyposażenia terenów przyosiedlowych na Sadach Żoliborskich” (1974) [w zespole]; projekt wnętrza Instytutu Polskiego w Wiedniu (1974) [w zespole]; wnętrze Muzeum Ignacego Kraszewskiego w Dreźnie (1976).


Rozpoczynając pracę w IWP w 1976 roku, Agnieszka Putowska dołączyła jako projektant w Pracowni Koordynacji Wzornictwa Materiałów Wykończeniowych do Zakładu Struktur Użytkowych, do zespołu kierowanego przez art. plast. Romana Terlikowskiego (późniejszego dyrektora IWP).
W prowadzonych wówczas pracach skupiono się na rozpoczętych na początku lat 70-tych zintensyfikowanych działaniach nad mieszkalnictwem w Polsce. Uruchomiono Programu Rządowy PR-5 „Kompleksowy rozwój budownictwa mieszkaniowego”, w którym dużą rolę odegrał Instytut Wzornictwa Przemysłowego, prowadząc prace nad stworzeniem standardów wyposażenia wnętrz mieszkalnych. Obejmował on sprawy koordynacji budownictwa ze strukturą wyposażenia mieszkań, w tym prace badawcze dotyczące układu funkcjonalnego mieszkania ze szczególnym rozbudowaniem zagadnień programu przechowywania, wyposażenia kuchni, potrzeb osób niepełnosprawnych oraz koordynacji barwy w odniesieniu do wykończenia i wyposażenia wnętrz. W ramach prac Zakładu Struktur Użytkowych IWP opracowano wzorcowe założenia i normatywy projektowe wnętrz, które przez lata 70-80-te były wdrażane w nowobudowanych osiedlach mieszkaniowych w całej Polsce.


Agnieszka Putowska (od 1983 roku adiunkt) uczestniczyła w pracach zmierzających do stworzenia koncepcji „wymagań wzornictwa”, kierowanych bezpośrednio do projektantów pracujących w przemyśle, wielce dla nich przydatnych przy weryfikacji poprawności stosowanych norm projektowych. Powstały wówczas wymagania do 12 grup wyrobów inwestorskiego wyposażenia wnętrz mieszkalnych. Szczególnie istotnym elementem tych wymagań były zasady koordynacji kolorystycznej i wyrazowej dla całego asortymentu, współopracowane przez Agnieszkę Putowską w oparciu o powstały w IWP w roku 1980 „System koordynacji barwy dla elementów wyposażenia wnętrz mieszkalnych” – przekazany rok później do 68 producentów.

 1.jpg

Schemat systemu harmonizacji barwnej materiałów wykończeniowych i elementów wyposażenia wnętrz mieszkalnych (1980-82) [aut.: Agnieszka Putowska-Tomaszewska, Krystyna Arska-Perepłyś, Violetta Damięcka]

W 1984 r. w IWP został powołany pod kierunkiem Sylwii Dobrowolskiej zespół międzyzakładowy ds. realizacji problemu „Rozwój wzornictwa standardowych wyrobów rynkowych". Chodziło o ustalenie zbioru przedmiotów spełniających podstawowe funkcje w strukturze mieszkania i określenie niezbędnych cech tych przedmiotów.
W ramach tego tematu powstał też (z istotnym udziałem Agnieszki Putowskiej) inny nowatorski system „Kolor-Standard”(1984-85).

ap2_1.jpg
System koordynacji barwy „Kolor-Standard” (zespół realiz. Agnieszka Putowska-Tomaszewska, Krystyna Arska-Perepłyś, Violetta Damięcka ; kier. nauk. tematu Sylwia Dobrowolska) (1984-1985)

Do roku 1985 udało się stworzyć dwa modele systemów harmonizacji barwnej materiałów wykończeniowych i elementów wyposażenia wnętrz mieszkalnych – pionierskie w ówczesnej Polsce przedsięwzięcie, kształtujące istotną rolę barwy w kształtowaniu właściwej estetyki wnętrz i środowiska stanowiącego otoczenie powstających budynków mieszkalnych. Na bazie systemu „Kolor-Standard" prowadzone były prace projektowe dla przemysłu w zakresie tkanin wnętrzarskich i pościelowych oraz okładzin ściennych i wykładzin podłogowych, owocujące wielością wdrożeń. Zorganizowano wystawę prezentującą efekty pracy, na której prowadzone były dyskusje z przedstawicielami poszczególnych branż oraz badania sondażowe dla zyskania opinii osób zwiedzających.


Agnieszka Putowska w ramach autorskiego zespołu projektowego (wraz z Violettą Damięcką, Krystyną Arską-Perepłyś oraz Hanną Kos i Ewą Sochą-Dudek) w latach 1977-1990 zaprojektowała kilkadziesiąt wzorów tkanin oraz wykładzin i tapet, tworzących kolekcję tzw. „Rodzin wzorów” w większości wdrożonych do produkcji seryjnej (fabryki w Łodzi, Ozorkowie, Tomaszowie Mazowieckim, Żyrardowie, Gnaszynie, Jaśle, Opocznie). Były to, m.in. tworzywowe wykładziny podłogowe „Liście”, „Rytmy”, Skosy”,”Krzyżyki”; tkaniny zasłonowe, pościelowe, obrusowe „Alfabet”, „Kostki”, „Krata”, „Kwadraty” „On i Ona”, „Mama-Tata-Córka-Syn”; tapety, dywany oraz płytki ceramiczne.


Koncepcje projektowe IWP uwzględniały, dostępne w tym okresie, światowe tendencje wzornictwa oraz krajowe możliwości surowcowe i techniczne przemysłu. Proste wzory geometryczne, łatwo zestawialne pod kątem kolorystyki i stylu były zgodne z wyżej wymienionymi „Wymaganiami i zaleceniami wzornictwa wyrobów standardowych do wyposażenia wnętrz mieszkalnych”. O ich ponadczasowej wartości świadczy fakt, że znalazły się po latach w kolekcjach muzealnych, wśród ikon polskiego designu (m.in. były prezentowane na wystawach: „Rzeczy Pospolite – polskie wyroby 1899-1999” (2000-01) ; „Wiecznie młode. Polski vintage” (2007); „ Z drugiej strony rzeczy. Polski design po roku 1989” (2018). Od 2017 roku są także elementem stałej ekspozycji w Galerii Wzornictwa Polskiego Muzeum Narodowego w Warszawie.


W IWP zainicjowano kompleksowe działania w zakresie wzornictwa wyposażenia mieszkań, współpracy z przemysłem, handlem, architektami, w celu tworzenia przedmiotów i otoczenia przyjaznego człowiekowi – prowadzone w oparciu o prace teoretyczne, normalizacyjne, projektowe i popularyzatorskie; podkreślające korzyści stosowania dobrego wzornictwa.
Działania te były prowadzone przez całe „kryzysowe” lata 80-te, kiedy to w Polsce zmagaliśmy się z ogólną stagnacją gospodarczą i deficytem produktów i usług. Było to szczególnie widoczne na przykładzie wyposażenia mieszkań. Towary „bywały” i błyskawicznie znikały, gdyż ich podaż nie nadążała z popytem ; nie mówiąc już o fatalnej jakości. Jakże cenne były wtedy pomysły IWP na pokazanie społeczeństwu, że nawet w kryzysie można wyłowić i zaproponować przedmioty ładne i funkcjonalne – zaprojektowane w kraju i wykonane przez rodzimych producentów. Służyło temu uruchomienie w IWP własnego sklepu – galerii (1984) ; autorskie stoisko w Domach Towarowych „Centrum” czy na Stałej Wystawie Budownictwa w Warszawie przy ulicy Bartyckiej (1987-89).

ap4.jpg

Stoisko IWP w Domach Towarowych „Centrum w Warszawie”(1987-88)


Agnieszka Putowska zaangażowała się w działalność popularyzatorską dobrego wzornictwa aranżując wzorcowe ekspozycje handlowe w Galerii IWP, z czasem (po wyodrębnieniu ze struktury IWP) koordynując całościowo rozbudowującą się sieć sklepów jako Dyrektor Artystyczny (lata 1988-1997).
Będąc już na emeryturze, nie zaprzestała działalności twórczej – podjęła aktywną współpracę z licznymi muzeami i instytucjami kulturalnymi , na przestrzeni lat 90. i 2000-ch projektując i realizując scenograficznie wiele głośnych i znaczących wystaw (m in. na Zamku Królewskim w Warszawie: „Skarby Habsburgów”,” Tylman z Gameren”, „Ryciny Rembrandta”, „Stanisław Leszczyński”, „Od Lutra po Bauhaus”, „Uroda portretu”, „Europa Jagellonica”,”Marcello Bacciarelli” ; w Muzeum-Pałacu w Wilanowie: „Śladami Prerafaelitów. Artyści Polscy i Sztuka Brytyjska na przełomie xXIX I XX wieku” ; w Muzeum Wojska Polskiego: „Wrzesień 1939”, „Drogi do Niepodległości” ; w Senacie RP: „Prezydenci II Rzeczypospolitej”, „Senatorowie w Powstaniu Warszawskim”; w Bibliotece Narodowej „Bałtyckie sąsiedztwo”).


Cechowała Ją wyjątkowa wrażliwość artystyczna oraz empatia do ludzi - obdarzała ich wsparciem, wiedzą i służyła nieograniczoną pomocą. Miała wyjątkowy dar jednoczenia – to szczególnie istotne przy pracy zespołowej.
Pani Agnieszka Putowska na zawsze pozostanie w naszej wdzięcznej Pamięci jako osoba serdeczna i życzliwa dla Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. Wielokrotnie gościła w IWP na organizowanych wystawach i imprezach oraz kontaktowała się telefonicznie - żywo interesując się jego sprawami, służąc cennymi radami i doświadczeniem.

Wybrane prace badawcze i publikacje (chronologicznie):
1. „Poszukiwania alfabetu przestrzennego” (1970) [praca dyplomowa] [art.: Architektura 1970 nr 7]

2. „System koordynacji barwy dla elementów wyposażenia wnętrz mieszkalnych” (1980) [wraz z K. Arską, V.Damięcką, H. Kos] – maszynopis niepubl.

3. „Wzornictwo materiałów wykończeniowych ścian i podłóg. System koordynacji barwy dla elementów wyposażenia wnętrz mieszkań” (1982) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, H. Kos] [art.: Materiały Budowlane 1982 nr 6]

4. „Kształtowanie barwy najbliższego otoczenia człowieka - mieszkanie” (1982) [wraz z K. Arską, V. Damięcką] [art.: Wiadomości IWP 1982 nr 3-4]

5. „Wymagania i zalecenia wzornictwa przemysłowego do projektowania i oceny kuchni gazowych z piekarnikiem” (1982) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, M. Dulską] – maszynopis niepubl.

6. „Wymagania i zalecenia wzornictwa przemysłowego do projektowania i oceny umywalek ceramicznych” (1982) [wraz z K. Arską, V. Damięcką] – maszynopis niepubl.

7. „Ocena wybranego sprzętu stanowiącego wyposażenie pomieszczeń kuchennych. Wyniki badań dotyczące kuchni gazowych” (1983) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, E. Tkaczyk] – maszynopis niepubl.

8. „Wymagania i zalecenia wzornictwa przemysłowego do projektowania zbiorników spłukujących” (1983) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, J. Cynke] – maszynopis niepubl.

9. „System koordynacji kolorystycznej IWP-80 podstawą projektowania i stosowania barwy w mieszkaniu” (1983) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, H. Kos] [art.: Budownictwo Ogólne 1983 nr 7-8]
10. Rozwój wzornictwa standardowych wyrobów rynkowych (1985) [wraz z zespołem ZSU] – maszynopis niepubl.

11. „Standardowe materiały wykończeniowe ścian. Wymagania i zalecenia wzornictwa wyposażenia mieszkań” (1985) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, H. Kos] [publ.: Prace i Materiały IWP Z.85]

12. „Standardowe materiały wykończeniowe podłóg. Wymagania i zalecenia wzornictwa wyposażenia mieszkań” (1985) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, H. Kos] [publ.: Prace i Materiały IWP Z.86]

13. „Standardowe tkaniny. Wymagania i zalecenia wzornictwa wyposażenia mieszkań” (1986) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, E. Sochą-Dudek] [publ.: Prace i Materiały IWP. Z.107]

14. „Materiały wykończeniowe ścian – płytki ceramiczne. Wymagania i zalecenia wzornictwa wyposażenia mieszkań” (1987) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, H. Kos] [publ.: Prace i Materiały IWP Z.121]

15. „Materiały wykończeniowe podłóg. Wymagania i zalecenia wzornictwa wyposażenia mieszkań” (1987) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, H. Kos] [publ.: Prace i Materiały IWP Z.122]

16. „Standardowe tkaniny. Wymagania i zalecenia wzornictwa wyposażenia mieszkań” (1988) [wraz z K. Arską, V. Damięcką, E. Sochą-Dudek] [publ.: Prace i Materiały IWP. Z.134]

17. „Rzeczy pospolite– polskie wyroby 1899-1999” (katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie ) (2000-2001) [publ.: Wydaw. Bosz, Olszanica, 2001]

18. „Polski Len (katalog wystawy IWP)” (1994) [publ.: IWP, Warszawa, 1994]

19. „Dom Polski. Meblościanka z Pikasami” [aut. M. Czyńska - rozdz.: „Rodziny wzorów” – rozmowa z Agnieszką Putowską-Tomaszewską, Krystyną Arską-Perepłyś, Violettą Damięcką] [publ. Wydaw. Czarne, Wołowiec, 2017]

20. „Z drugiej strony rzeczy. Polski dizajn po roku 1989” (katalog wystawy Muzeum Narodowe w Krakowie) [publ. Muzeum Narodowe, Kraków, 2018]

Zobacz także:
Agnieszka Putowska-Tomaszewska [w:]
http://slownikprojektantow.pl/projektant/149
Wybrane prace projektowe (chronologicznie):

ap5_1.jpg

 

Tkaniny pościelowe „Alfabet” (1985-88) [proj. Agnieszka Putowska-Tomaszewska, Krystyna Arska-Perepłyś, Violetta Damięcka ]

2.jpg

Tkaniny pościelowe „On”, „Ona” (1987) [proj. Agnieszka Putowska-Tomaszewska, Krystyna Arska-Perepłyś, Violetta Damięcka ]

ap6.jpg


Tkaniny z serii „Kwadraty” (1989-1990) [proj. Agnieszka Putowska-Tomaszewska, Krystyna Arska-Perepłyś, Violetta Damięcka ]


Wszystkie zdjęcia: Archiwum IWP

MASZ PYTANIE?

Informacji udzieli Ci:

Sekretariat
iwp@iwp.com.pl
tel. (22) 860 00 66,
fax. (22) 831 64 78