Strona główna » O instytucie » Aktualności IWP

AKTUALNOŚCI

Zmarł dr inż. Jerzy Słowikowski – zasłużony pracownik naukowo-badawczy i projektant Instytutu Wzornictwa Przemysłowego

J_Slowikowski.jpg

Jerzy Słowikowski (1934 – 2020)

Z głębokim żalem żegnamy zmarłego w dniu 10 sierpnia 2020 roku, w wieku 86 lat dr inż. Jerzego Słowikowskiego – konstruktora mechanika, projektanta form przemysłowych; długoletniego (1964-1995), zasłużonego pracownika naukowo-badawczego i projektanta Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. Współtwórcę i wieloletniego (do 1986 roku) kierownika Zakładu Ergonomii IWP, członka Rady Naukowej IWP (w latach 1986-1995).

Urodzony w 1934 roku w Myszkowie. Absolwent Wydziału Mechaniczno-Technologicznego Politechniki Warszawskiej(1956). Karierę zawodową rozpoczął po zakończeniu studiów w Centrum Badawczo-Konstrukcyjnym Obrabiarek w Pruszkowie, równolegle pozostając na macierzystym wydziale swojej uczelni jako asystent. W roku 1964 rozpoczynając pracę w IWP, dołączył do nowoutworzonego Zakładu Ergonomii, stając się jednym z pionierów tej dziedziny badań w Polsce.

Pierwsze opracowywane w Zakładzie Ergonomii zagadnienia były niejako powiązane z prowadzonymi w IWP pracami w różnych dziedzinach projektowania i wynikały z zainteresowania przemysłu. Projekty te wymagały nie tylko dobrej estetyki ale też zapewnienia funkcjonalności. W IWP działał m.in. Zakład Wzornictwa Środków Transportu, gdzie we współpracy z wiodącymi ośrodkami motoryzacyjnymi powstało kilkanaście projektów jak samochód ciężarowy „Star”, samochód osobowy „Warszawa”, motocykl „Junak”, czy projekty z dziedziny kolejnictwa (kolejka WKD, wagony kolejowe). Również na zlecenie poszczególnych zakładów pracy były wykonywane badania pod kątem ergonomii maszyn i urządzeń przemysłowych, np. koparek, obrabiarek a także aparatury elektronicznej i pomiarowej. Niezwykle istotnym było włączenie ergonomistów do pracy w zagadnienia projektowania wnętrz mieszkalnych oraz odzieży do pracy. Koniec lat 60-tych i początek 70-tych to nowatorskie badania uwieńczone opracowaniem pierwszego w Polsce „Atlasu antropometrycznego na potrzeby projektowania”. Tematy te były rozwijane w IWP aż do lat 2000-ych. Zakład Ergonomii był pod względem zatrudnienia interdyscyplinarny. Pracowali tu zarówno absolwenci Politechnik (różne kierunki inżynierskie) jak i Uniwersytetów (biologia, psychologia, socjologia oraz medycyna).

2.jpg

Badania antropometryczne w Zakładzie Ergonomii IWP [w środku: Jerzy Słowikowski] (1966)

Doktor Jerzy Słowikowski zapisał się w historii Zakładu jako autor i współautor ponad 100 nowatorskich prac i publikacji w zakresie metodologii zastosowania ergonomii do projektowania maszyn i urządzeń. Między innymi, w wyniku prowadzonych badań opublikował (wspólnie z Anną Batogowską) pierwszy w Polsce „Atlas antropometryczny dorosłej ludności Polski dla potrzeb projektowania” (kilka wydań: 1972, 1974, 1989, 1994), zawierający kilkaset cech antropometrycznych człowieka, przydatnych w praktyce projektowej i konstrukcyjnej.

3.jpg

4.jpg

Cechy antropometryczne człowieka (oprac. na potrzeby „Atlasu antropometrycznego…”) (1972)

Równolegle z pracą naukowo-badawczą rozwijał twórczość projektową. Już w 1964 roku rozpoczął w zespole z Ryszardem Bojarem i Stefanem Solikiem prace nad stworzeniem kompleksowego systemu informacji wizualnej dla Centrali Produktów Naftowych. W pierwszym etapie (do 1970 r.) zaprojektowano charakterystyczny logotyp CPN ; elementy graficzne dla budynków stacji benzynowych, dystrybutorów paliwa, cystern. Następnie (do roku 1973) powstały projekty kanistrów i pojemników do olejów silnikowych. W kręgu jego zainteresowań znalazły się również, powstałe na zlecenie różnych firm, projekty maszyn i urządzeń przemysłowych (dystrybutor paliw płynnych, gazomierz domowy, centrala zegarowa, silnik trakcyjny kolejowy, typoszereg obudów do urządzeń elektronicznych, wiertarka hydrauliczna, palnik do podwodnego cięcia tlenowo-łukowego, kasownik biletów tramwajowych / autobusowych) czy powstałe w IWP projekty: stanowiska badawczego do nauczania ergonomii ERGODIDAC 2 (1985-87) oraz trenażera dla chirurgów laparoskopowych ST 1 (1995).

5.jpg

Stanowisko badawcze do nauczania ergonomii ERGODIDAC 2 (1985-87)

Już w 1964 roku rozpoczął w zespole z Ryszardem Bojarem i Stefanem Solikiem prace nad stworzeniem kompleksowego systemu informacji wizualnej dla Centrali Produktów Naftowych. W pierwszym etapie (do 1970 r.) zaprojektowano charakterystyczny logotyp CPN ; elementy graficzne dla budynków stacji benzynowych, dystrybutorów paliwa, cystern. Następnie (do roku 1973) powstały projekty kanistrów i pojemników do olejów silnikowych.

6.jpg

7.jpg

Identyfikacja wizualna CPN (1964-1973) [wraz z Ryszardem Bojarem i Stefanem Solikiem]

Oprócz pracy zawodowej w IWP Jerzy Słowikowski zaangażował się w działalność dydaktyczną. Prowadził wykłady dla studentów wydziałów Mechaniki, Samochodów i Maszyn oraz Wzornictwa: Politechniki Warszawskiej, Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie czy École Nationale Supérieure d’Arts et Métiers w Paryżu.

W latach 1976-1988 był przedstawicielem Polski w International Organization for Standardization (ISO) – komitecie: ISO/TC 159 „Ergonomia” i dwu podkomitetach: SC2 „Normalizacja wymagań ergonomicznych” i SC3 „ Antropometria i biomechanika”.

W 1981 roku obronił pracę doktorską na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i uzyskał tytuł doktora nauk technicznych. Po zakończeniu pracy w IWP (1995) przez kilka następnych lat, aż do emerytury w 2005 roku pracował jako adiunkt w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy w Warszawie.

Współzałożyciel i długoletni członek (ostatnio członek honorowy) Stowarzyszenia Projektantów Form Przemysłowych. Za działalność badawczą i projektową wyróżniony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (1976) i wieloma nagrodami resortowymi (w tym prestiżowymi - Rady Wzornictwa i Estetyki Produkcji oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego).

Będąc na emeryturze, doktor Jerzy Słowikowski nie przerwał kontaktów z IWP. Wielokrotnie gościł w na organizowanych przez Instytut wystawach i imprezach; w 2011 roku nagrał wspomnienia o swojej pracy w Zakładzie Ergonomii [dostępne: https://www.iwp.com.pl/o_instytucie_60_lat_iwp_wspomnienia ] Pozostanie w naszej pamięci jako osoba serdeczna, zawsze służąca nam swoją życzliwością i cenną radą.

Wybrane prace i publikacje (chronologicznie):

1. „Opracowanie projektu metody badań ergonomicznych obrabiarek do metali” (1964) – maszynopis niepubl.
2. „Elementy ergonomii w założeniach do projektowania maszyn na przykładzie obrabiarek skrawających do metali” (1970) – maszynopis niepubl.
3. „Ergonomia w projektowaniu maszyn i urządzeń” (1970) [publ.: Prace i Materiały IWP]
4. „Kryteria oceny maszyn pod względem wzornictwa przemysłowego na przykładzie obrabiarek skrawajacych do metali” (1971) – maszynopis niepubl.
5. „Mały atlas antropometryczny dorosłej ludności Polski dla potrzeb projektowania” (1972) [wraz z Anną Batogowską] [publ.: Prace i Materiały IWP]
6. „Fantomy płaskie dla potrzeb projektowania” (1973) [wraz z Anną Batogowską] [publ.: Prace i Materiały IWP]
7. „Atlas antropometryczny dorosłej ludności Polski dla potrzeb projektowania” (1974) [wraz z Anną Batogowską] [publ.: Prace i Materiały IWP]
8. „Kształcenie inżynierów konstruktorów w dziedzinie ergonomii” (1975) [publ.: Prace i Materiały IWP]
9. „Uwagi o wykorzystaniu wiedzy ergonomicznej przez projektantów form przemysłowych w projektowaniu produktów profesjonalnego użytku” (1975) [art.: Wiadomości IWP 1975 nr 3-4]
10. „Humanistyczne aspekty normalizacji” (1976) [publ.: Polski Komitet Normalizacyjny]
11. „Metodologiczne podstawy ergonomicznej normalizacji elementów sterujących maszyn” (1976) [publ.: Prace i Materiały IWP]
12. „Proces projektowania ergonomicznego w budowie maszyn” (1977) [publ.: Prace i Materiały IWP]
13. „System układów odniesienia w antropometrii klasycznej i ergonomicznej” (1977) [wraz z Anną Batogowską] [publ.: Prace i Materiały IWP]
14. „Zasady ogólne i procedura normalizacji czynników i wymagań ergonomicznych” (1977) [publ.: Prace i Materiały IWP]
15. „Badanie ilościowych mierników pojemności informacyjnej sygnałów” (1978) – maszynopis niepubl. [wraz z Krystyną Łapaczewską]
16. „Zagadnienia diagnostyki ergonomicznej w budowie maszyn” (1980) [publ.: Prace i Materiały IWP]
17. „Między pierwszym a drugim krokiem wzornictwa - czyli czy jest dobrze czy jest źle?” (1983) [art.: Wiadomości IWP 1983 nr 5-6]
18. „Dokumentacja ergonomiczna w projektowaniu maszyn i urządzeń” (1985) [publ.: Prace i Materiały IWP]
19. „Monograficzne opracowanie wyników badań hipokinezji” (1985) – maszynopis niepubl. [wraz z Danielą Sęk i Krystyną Łapaczewską]
20. „Opracowanie koncepcji i założeń technicznych uniwersalnego stanowiska badawczo-dydaktycznego” (1985) – maszynopis niepubl.
21. „Atlas antropometryczny dorosłej ludności Polski dla potrzeb projektowania”. Wyd. 2 uzup.(1989) [wraz z Anną Batogowską] [publ.: Prace i Materiały IWP]
22. „Optymalizacja parametrów ergonomicznych typowych elementów sterujących maszyn - optymalizacja parametrów układu sterującego pracującego z zastosowaniem pedału (1992) – maszynopis niepubl. [wraz z Jerzym Frydrychowiczem i Zygmuntem Stróżykiem]
23. „Optymalizacja ergonomiczna parametrów ręcznej dźwigni sterowniczej” (1993) [publ.: Prace i Materiały IWP]
24. „Metoda optymalizacji ergonomicznej układów sterujących maszyn wg kryterium jakości regulacji” (1994) [publ.: Prace i Materiały IWP]
25. „Atlas antropometryczny dorosłej ludności Polski dla potrzeb projektowania”. Wyd. 3 uzup. (1994) [wraz z Anną Batogowską] [publ.: Prace i Materiały IWP]
26. „Metodologiczne problemy projektowania ergonomicznego w budowie maszyn” (2000) [publ.: Centralny Instytut Ochrony Pracy]

Zobacz także:

Jerzy Słowikowski [w:]

http://www.iwp.com.pl/o_instytucie_60_lat_iwp_wspomnienia
http://biblioteka.zsz.com.pl/dlibra
http://www.slownikprojektantow.pl/projektant/98

 

MASZ PYTANIE?

Informacji udzieli Ci:

Sekretariat
iwp@iwp.com.pl
tel. (22) 860 00 66,
fax. (22) 831 64 78