Strona główna » O instytucie » Aktualności IWP

AKTUALNOŚCI

Zmarła Jolanta Owidzka - zasłużona projektantka Instytutu Wzornictwa Przemysłowego

 Jolanta Owidzka (1927 – 2020)

Owidzka_Jolanta2.jpg

Z głębokim żalem żegnamy zmarłą w wieku 93 lat artystkę Jolantę Owidzką, wieloletnią zasłużoną projektantkę tkanin Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, jedną z najwybitniejszych twórczyń powojennej tkaniny polskiej.

Urodzona w 1927 roku w Radomiu. Po wojnie rozpoczęła studia na Wydziale Tkaniny w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Krakowie (pod kier. prof. Stefana Gałkowskiego). Absolwentka Wydziału Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Warszawie (dyplom 1952, w Pracowni Tkaniny, pod kier. prof. Eleonory Plutyńskiej).
Z Instytutem Wzornictwa Przemysłowego związała się zawodowo już w trakcie studiów, w 1951 roku – zatrudniona w nowopowstałym Zakładzie Tkanin.

Dołączyła do wielopokoleniowej czołówki utalentowanych projektantów tkanin, którą worzyli zarówno doświadczeni artyści, jak: Stefania i Andrzej Milwiczowie, Anna Fiszer, Zofia Butrymowicz, Krystyna Szczepanowska, jak i wkraczający dopiero na rynek młodzi projektanci: Aleksandra Michalak-Lewińska, Danuta Paprowicz-Michno, Danuta Teler-Gęsicka, Anna Orzechowska, Anna Nikołajczuk, Kazimiera Gidaszewska.
W latach 50-tych w IWP powstało kilkaset wzorów dekoracyjnych tkanin użytkowych (odzieżowych, zasłonowych, obrusowych), w większości szybko wdrażanych do produkcji m.in. w Laboratorium Przemysłu Bawełnianego i Jedwabniczego w Łodzi, Zakładach Przemysłu Lniarskiego w Walimiu a także w Zakładach „Pierwsza”, „Ortal”, „Milanówek”, „Fasty” a także krótkie serie również w IWP. Projektowano w różnych technikach i gatunkach tkanin – w tkaninach drukowanych (druku natryskowym, filmodruku, druku rotacyjnym), żakardowych, ręcznie malowanych, jedwabiu, lnie, bawełnie, tkaninach sztucznych.

Wypracowano wówczas charakterystyczną dla stylu lat 50-tych linię wzorów. Były to motywy abstrakcyjne, roślinne i zwierzęce oraz nawiązujące do propagowanej wtedy twórczości ludowej. Te ostatnie powstały w oparciu o motywy z ludowych wycinanek, pisanek, kilimów, koronkarstwa i malarstwa. Zorganizowano w tym celu zespoły (kolektywy) złożone z uzdolnionych twórców ludowych – amatorów, którzy pod działali pod nadzorem profesjonalnych artystów plastyków IWP.
Była to odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie społeczne, a jednocześnie realizacja szczególnie bliskiej dla Wandy Telakowskiej idei rodzimości polskiego wzornictwa, zachowania jego narodowego charakteru – w myśl hasła projektowania „na co dzień i dla wszystkich”.

Wyróżniającą się postacią w tym zespole była również Jolanta Owidzka. Twórczyni kilkunastu projektów tkanin dekoracyjnych, żakardowych; makat oraz dywanów.
Autorka i współautorka kilku opracowań teoretycznych poświęconych wykorzystaniu tkaniny do dekoracji wnętrz mieszkalnych (m.in. w Biuletynie IWP): "Dywan przemysłowy" (1952), "Parę uwag o kryteriach oceny estetycznej tkaniny" (1956), „Wzornictwo tkactwa przemysłowego” (1956),"Struktura i wzór tkaniny w zależności od jej przeznaczenia we wnętrzu mieszkalnym" (1958). Współautorka (wraz z Danutą Eymont-Szarras) nowatorskiej pracy badawczej „Rola tkaniny we współczesnym wnętrzu mieszkalnym” (1957) – pierwszego w Polsce, tak obszernego opracowania tematu, konsultowanego z wybitnymi architektami, m.in. Jerzym Sołtanem i Oskarem Hansenem. W 1960 roku praca została doceniona nagrodą Ministra Przemysłu Lekkiego.

Od roku 1958 Artystka skupiła się na indywidualnej karierze artystycznej, projektując głównie tkaniny unikatowe. Rozpoczęła od projektowania gobelinów, dywanów i kilimów na zlecenie Spółdzielni „Cepelia”, przechodząc stopniowo do prac wielkoformatowych. Szybko zdobyła uznanie - począwszy od pierwszej wystawy indywidualnej w warszawskiej Zachęcie (1960), wypracowując własny, rozpoznawalny styl małych form tkackich oraz przestrzennej tkaniny monumentalnej. Eksperymentowała przy tym ze strukturą materiału tkackiego (nowatorsko stosując nić miedzianą, potem sztuczne tworzywa – stilon).

W jej dorobku twórczym znalazło się kilkaset dzieł – projektów powstałych na zamówienia prywatne oraz zlecenia instytucji publicznych (tkaniny ozdabiające sale konferencyjne i recepcje teatrów, filharmonii, lotnisk, dworców, hoteli, banków, obiektów kościelnych i in.). Prace Jolanty Owidzkiej były pokazywane i wielokrotnie nagradzane m.in. na wystawach i prestiżowych konkursach krajowych i zagranicznych (w tym na Biennale w Lozannie w 1962 i 1965 oraz nowojorskiej wystawie „Wall Hangings” (1968-69), stając się ozdobą wielu kolekcji muzealnych i prywatnych. W ostatnich latach prace artystki prezentowane były m.in. na retrospektywnych wystawach: „Włókno i przestrzeń. Tkaniny Jolanty Owidzkiej” (2007), „Chcemy być nowocześni” (2011), „Splendor tkaniny” (2013) oraz "Tkaniny dawne i nowe" (2019).

Za działalność projektową wyróżniona m.in. Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką za Zasługi dla Miasta Warszawy , Złotą Odznaką ZPAP i licznymi nagrodami resortowymi.
Pani Jolanta Owidzka pozostanie w naszej Pamięci jako osoba serdeczna, zawsze życzliwa dla naszego Instytutu, służąca swoją radą i doświadczeniem.


Zobacz także:
Jolanta Owidzka w: slownikprojektantow.pl

WYBRANE PROJEKTY (powstałe w IWP )

zakard.jpg

Ręcznik (tkanina żakardowa) (1953)

 

zakard3.jpg  zakard2.jpg

Kołderka dziecięca (tkanina żakardowa) wg wzoru ludowego Antoniny Staśkiewicz, Kurpie (1954)

 

zakard4_1.jpg

Dywan (1954)

 

dywan.jpg

Dywan szenilowy (1954)


 makata.jpg makata2.jpg

 

Makata (1955)


zakard5.jpg

Tkanina dekoracyjna żakardowa (1955)


tk.jpg

Tkanina dekoracyjna zgrzebna (1955)


 

MASZ PYTANIE?

Informacji udzieli Ci:

Sekretariat
iwp@iwp.com.pl
tel. (22) 860 00 66,
fax. (22) 831 64 78